Het valt bezwaarlyk te bepaalen wat men door Gezond Verstand te
verstaan hebbe, zo verschillend zyn de denkbeelden daar over gevormd. Als eene
gaaf der Natuure, en niet gereedlyk door Oefening te verkrygen, valt het
bezwaarlyk 't zelve ontleedend te beschryven, en niet gemaklyk te zeggen wat
'er toe behoort om Gezond Verstand te vormen. Zo veel, egter, mogen wy opmerken,
dat het eene hoedanigheid is, welke het bezit van alle andere hoedanigheden,
deugden en begaafdheden, waarlyk nuttig en verpligtend maakt. Het belet
Geleerdheid in Schoolvossery te veraarten; het wederhoudt Rykdom van Hoogmoed;
het bewaart den Bezigen van verwarden en noodloozen omslag; het houdt de
Geaartheden en Driften bedaard; is een Vyand van buitenspoorigheid in
Uitdrukkingen en Bedryven; met één woord, het strekt dermaate om gebrek aan
Kundigheden en Vernuft aan te vullen, dat het menigvoud misnomen wordt voor het
daadlyk bezit van beiden. In de veelvuldige en zo zeer zamengestelde belangen
des gemeenen Leevens kan niets hooger te schatten te zyn, dan Gezond Verstand.
Uit:
Vaderlandsche lettertoefeningen, jaargang 1793
Geen opmerkingen:
Een reactie posten