Vadertje Drees had al een hekel aan te ver doorgevoerde partijsplitsing

De tegenwoordige partijprogramma's bieden over het algemeen weinig radicale gedachten over hoe het anders moet. Voorzichtig aan dan breekt het lijntje niet. Maar als je een beetje 'utopisch' kunt denken, dan komen er ook minder voorzichtige gedachten op. Ideaal moment: op het einde van de oorlog. Straks, als het vrede is, dan gaan we de boel eens duchtig hervormen.

In de hongerwinter van 1944 op 1945 is Drees op een donkere avond, op weg naar zijn onderduikadres, in een Amsterdamse gracht geraakt. Door lichtseinen te geven met zijn ‘knijpkat’ trok hij de aandacht van een brugwachter, die hem redde. Drees moest enige weken het bed houden en in die tijd dicteerde hij een program van de politiek, die hij na de bevrijding nodig achtte. In April 1945 is dit program met een inleiding, als speciale uitgave, in het illegale sociaal-democratisch orgaan ‘Vrije Gedachten’ illegaal verspreid.

 

De Regering, die aanvankelijk ruime machtigingen zal moeten ontvangen, zal, met het oog op de omvang van de te vervullen taak en de noodzakelijkheid van snel handelen, ook duurzaam over groter bevoegdheden moeten beschikken dan vroeger gebruikelijk was. Echter blijve het gehele beleid staan onder contrôle van het Parlement en blijve het constitutionele gebruik gelden, dat geen kabinet aanblijft, wanneer de volksvertegenwoordiging het haar vertrouwen onthoudt.

De volksvertegenwoordiging bestaat uit één Kamer.

De werkwijze van het Parlement wordt grondig herzien.

De evenredige vertegenwoordiging blijve gehandhaafd, echter gecorrigeerd door maatregelen ter versterking van de band tussen kiezers en gekozenen en tot het tegengaan van te ver doorgevoerde partijsplitsing.

Afschaffing van de stemplicht.