Zeer bekend is de stelling van Von Clausewitz : “Oorlog is
de voortzetting van politiek met andere middelen”. Dat kun je ook omdraaien:
politiek is (de voortzetting van) oorlog, met andere middelen. Een denkbeeld
dat in strijdende bewegingen nogal eens te beluisteren of lezen valt. Neem
bijvoorbeeld de heer H.P.G Quack die in zijn ‘De socialisten: Personen en
stelsels’ (1912) over Ferdinand Lasalle schrijft, en daarbij de beeldspraak
bezigt van ‘de bajonet van het stembriefje’. Let trouwens ook op het sombere
lied der branding van de arbeiderszee.
Het portret van Lassalle
daarentegen éclateert. Het schittert ons tegen. Zijn blik doorboort: zijn
stalen oogen kijken brutaal doordringend den toeschouwer aan, en laten niet
los, zelfs als men soms gehinderd wordt door het opzichtige, het tooneelmatige
van den stand der figuur. Daar is allerlei onzuivers en ijdels in die trekken.
Het beeld poseert altijd-door. Maar de genialiteit van den man domineert. Denk
er slechts aan, dat hij in twee jaren tijds geheel de rustig slapende
arbeiders-wereld van Duitschland in volle beroering van hartstocht heeft weten
te brengen. Het sombere lied der branding bruiste op in de klotsing der golven
van de arbeiders-zee, toen hij zijn woord had doen hooren. Wat een enkel
individu in een korte spanne tijds nog in onze moderne tijden door te spreken
vermag, heeft hij in zijn propaganda getoond. Hij was vóór alles politicus.
Toen zijn sociaal idee hem scherp belijnd voor oogen stond, poogde hij het
eerst nog te bereiken door de democratie van zijn dagen te bekeeren. Die
burgerlijke democratie wilde echter niets van hem weten. Daarop sloeg hij den
weg in, om, afgescheiden van allen, de arbeiders op eigen beenen te zetten.
Toch bleef hij ook hier op practisch terrein, in zooverre als hij zijn plannen
beperkte tot wat op 't oogenblik te verkrijgen was. Hij was een man der
tactiek. Voorshands wilde hij ieder arbeider voorzien van de bajonet van het stembriefje. Zij konden dan zelven den ‘Staat’ veroveren,
uit naam van den Staat spreken, en zich-zelven, in hun vereenigingen,
Staats-hulp verschaffen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten